طلاق توافقی و مهریه و بررسی شرایط مختلف آن از نگاه وکیل

در دوران عقد نیز با جاری شدن عقد نکاح، مهریه به عنوان یکی از حقوق مالی زوجه بر ذمه زوج قرار می‌گیرد و زوجه اصولاً می‌تواند آن را مطالبه کند. با این حال، میزان مهریه در صورت وقوع طلاق پیش از نزدیکی، تابع مقررات قانونی است. مطابق ماده ۱۰۹۲ قانون مدنی، هرگاه شوهر قبل از نزدیکی زن را طلاق دهد، زن مستحق نصف مهریه خواهد بود؛ بنابراین صرف اینکه زوجین هنوز زندگی مشترک خود را آغاز نکرده‌اند، به معنای از بین رفتن حق مهریه نیست.

در مقابل، اگر طلاق پس از نزدیکی واقع شود، اصل بر استحقاق زوجه نسبت به تمام مهریه تعیین‌شده در عقد است، مگر اینکه زوجه تمام یا بخشی از مهریه خود را به موجب توافق یا عمل حقوقی معتبر ببخشد. بنابراین در بررسی طلاق توافقی و مهریه در دوران عقد، باید علاوه بر وضعیت نزدیکی، توافق زوجین درباره میزان مهریه و نحوه پرداخت یا بذل آن نیز مورد توجه قرار گیرد.

گروه وکلای خانواده

گروه وکلای خانواده با تمرکز بر موضوعات حقوق خانواده از جمله مهریه، طلاق، نفقه، اجرت‌المثل، حضانت و سایر مسائل مرتبط، خدمات مشاوره حقوقی ارائه می‌کند. آگاهی از آثار حقوقی توافقات مربوط به طلاق و مهریه می‌تواند از بروز اختلافات بعدی جلوگیری کند. در پرونده‌هایی که درباره میزان مهریه، نحوه بخشش یا بذل آن، طلاق توافقی یا نحوه مطالبه مهریه اختلاف وجود دارد، بررسی شرایط پرونده توسط وکیل خانواده می‌تواند به تصمیم‌گیری دقیق‌تر کمک کند.

گروه وکلای خانواده، سعی بر آن دارد که با تمرکز روی موضوعاتی از جمله مهریه، نفقه، اجرت المثل، حضانت، زوجه را نسبت به حقوق مالی خود آگاه سازد. زوجه بایستی بداند که مهریه او در هر شرایطی قابل مطالبه است و عواملی مثل طلاق، انحلال نکاح، او را از دریافت این حق منع نخواهد کرد. و در صورتی که زوج بخواهد از پرداخت حق مالی زوجه ممانعت کند این حق برای اوست که با طرح شکایت به طرفیت زوج، الزامش را به پرداخت مهریه خواستار شود. با برخوردار شدن از خدمات وکیل خانواده، زوجه می تواند در این مسیر به موفقیت و نتیجه مطلوبی برسد و جبران حق تضییع شده خود را از زوج بخواهد.

طلاق توافقی و مهریه

طلاق توافقی، یکی از اسباب جدایی و انحلال عقد نکاح است و زمانی که زوج و زوجه، هر دو به اجرای طلاق رضایت داشته باشد می توانند آن را جاری سازند و به موجب آن تکلیف امور مالی و غیر مالی خود را مشخص کنند و توافق نامه تنظیمی خود را به دادگاه ارائه دهند.

یکی از حقوق مالی که لازم است راجع به آن تعیین تکلیف شود مهریه است که زوجین باید راجع به آن به تراضی و توافق برسند و مشخص کنند که زوجه مستحق دریافت چه میزان مهریه باشد. لب کلام، زوجین، قبل از انجام تشریفات لازمه و مراجعه به دفترخانه، بایستی، تصمیم  خود به اجرای طلاق توافقی و مهریه را، مشخص کنند و طی توافق نامه ای به دادگاه ارائه دهند.

اگر زوج از پرداخت مهریه ممانعت کند، تکلیف چیست؟

اگر زوجین در جریان طلاق توافقی درباره پرداخت تمام یا بخشی از مهریه توافق کرده باشند، مفاد این توافق باید در فرآیند طلاق به شکل صحیح منعکس شود. در صورتی که زوج تعهد به پرداخت مهریه کرده باشد و از اجرای تعهد خودداری کند، زوجه می‌تواند حسب مورد از طریق مراجع قانونی، اجرای تعهد و وصول مهریه را پیگیری کند.

برای مطالبه مهریه، امکان مراجعه به اجرای ثبت نیز وجود دارد و زوجه می‌تواند در صورت وجود شرایط قانونی، شناسایی و توقیف اموال زوج را درخواست کند. در مواردی که امکان وصول طلب از طریق اجرای ثبت فراهم نباشد یا اقدامات قضایی ضرورت پیدا کند، طرح دعوای مطالبه مهریه نیز می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد.

آیا زوجه می‌تواند از مهریه بخشیده‌شده رجوع کند؟

امکان رجوع از بخشش مهریه به نوع عمل حقوقی انجام‌شده و شرایط آن بستگی دارد و نمی‌توان در همه موارد به طور مطلق گفت زوجه حق رجوع دارد.

در طلاق خلع و مبارات، چنانچه زوجه مالی از جمله تمام یا بخشی از مهریه را در قبال طلاق بذل کرده باشد، موضوع رجوع از بذل در ایام عده اهمیت پیدا می‌کند. مطابق مقررات قانون مدنی، در صورت رجوع زوجه از مابذل در شرایط قانونی، آثار خاصی بر وضعیت طلاق ایجاد می‌شود و در طلاق خلع، امکان رجوع زوج به نکاح در صورت تحقق شرایط قانونی مطرح خواهد شد.

بنابراین، پیش از امضای هرگونه سند مبنی بر بخشش مهریه یا بذل آن در طلاق توافقی، لازم است آثار حقوقی دقیق آن بررسی شود؛ زیرا عنوان و ماهیت عمل حقوقی انجام‌شده می‌تواند در امکان رجوع از آن مؤثر باشد.

بیشتر بخوانید: شرط نصف دارایی به چه معناست و در عمل اجرا می شود؟

اگر زوج از پرداخت مهریه معسر باشد، تکلیف چیست؟

اگر زوج توانایی پرداخت یکجای مهریه را نداشته باشد، می‌تواند با رعایت شرایط قانونی، دادخواست اعسار از پرداخت مهریه را مطرح کند. دادگاه پس از بررسی وضعیت مالی زوج و ادله ارائه‌شده، در صورت احراز اعسار، ممکن است پرداخت مهریه را به صورت اقساط تعیین کند.

بنابراین اعسار به معنای از بین رفتن اصل بدهی مهریه نیست، بلکه در صورت پذیرش آن، نحوه پرداخت دین متناسب با وضعیت مالی زوج تعیین می‌شود. همچنین در صورت تغییر وضعیت مالی زوج، شرایط پرداخت اقساط می‌تواند حسب مقررات قانونی مورد بررسی قرار گیرد.

طلاق توافقی چه مزیتی دارد؟

در طلاق توافقی، زوجین درباره موضوعات مهم مرتبط با جدایی، از جمله مهریه، نفقه، حضانت و ملاقات فرزندان و سایر حقوق مالی و غیرمالی، پیش از صدور گواهی مربوط به طلاق به توافق می‌رسند. مشخص بودن این موارد می‌تواند از بروز اختلافات بعدی درباره حقوق و تکالیف طرفین جلوگیری کند.

با این حال، توافقی بودن طلاق به این معنا نیست که زوجه الزاماً باید تمام یا بخشی از مهریه خود را ببخشد. میزان مهریه‌ای که پرداخت، بذل یا بخشیده می‌شود، تابع توافق طرفین و نحوه تنظیم توافقات آنهاست.

اهمیت تنظیم دقیق توافق درباره مهریه در طلاق توافقی

یکی از مهم‌ترین موضوعات در طلاق توافقی، مشخص کردن دقیق وضعیت مهریه است. بهتر است در توافق‌نامه به صورت روشن مشخص شود که زوجه چه میزان از مهریه را دریافت می‌کند، چه میزان را بذل یا ابراء می‌کند، پرداخت آن در چه زمانی انجام می‌شود و آیا نسبت به باقی‌مانده مهریه ادعایی وجود خواهد داشت یا خیر.

عبارات کلی مانند «زوجه مهریه خود را بخشید» ممکن است در برخی شرایط موجب اختلاف درباره میزان، نوع و آثار حقوقی بخشش شود. به همین دلیل، تنظیم دقیق توافقات و انعکاس آن در اسناد مربوط به طلاق اهمیت زیادی دارد.

آیا بخشش مهریه در طلاق توافقی قابل برگشت است؟

پاسخ به این پرسش به نوع و ماهیت حقوقی بخشش یا بذل مهریه و شرایط پرونده بستگی دارد. به‌ویژه در طلاق خلع، موضوع رجوع از مابذل در ایام عده دارای آثار حقوقی خاصی است و باید با توجه به نوع طلاق بررسی شود.بنابراین در طلاق توافقی در دوران عقد، ابتدا باید وضعیت نزدیکی مشخص شود و سپس توافق زوجین درباره پرداخت یا بذل مهریه مورد بررسی قرار گیرد. همچنین در صورتی که درباره باکره بودن زوجه اختلاف وجود داشته باشد، موضوع می‌تواند از طریق مراجع و ادله قانونی مربوط بررسی شود و صرف ادعای یکی از طرفین برای تعیین میزان مهریه کافی نیست.

موارد مهم درباره مهریه در طلاق توافقی

۱. تعیین تکلیف مهریه:
زوجین باید میزان مهریه‌ای را که قرار است پرداخت، بذل یا ابراء شود، به طور دقیق مشخص کنند.

۲. ثبت توافق:
توافقات مربوط به مهریه و سایر حقوق مالی بهتر است به صورت روشن و قابل استناد در فرآیند طلاق ثبت شود.

۳. تعیین نحوه پرداخت:
اگر قرار است مهریه به صورت نقدی، اقساطی یا در زمان مشخصی پرداخت شود، نحوه و زمان پرداخت باید دقیقاً مشخص شود.

بیشتر بخوانید: نمونه دادخواست طلاق توافقی در دادگاه خانواده

۴. توجه به آثار بخشش مهریه:
پیش از امضای هرگونه سند مربوط به بخشش یا بذل مهریه، باید مشخص شود که عمل انجام‌شده از نظر حقوقی چه ماهیتی دارد و آیا امکان رجوع از آن وجود خواهد داشت یا خیر.

آیا زوجه باید از مهریه خود بگذرد تا بتواند طلاق توافقی بگیرد؟

خیر. در طلاق توافقی، قانوناً شرط عمومی و الزامی برای بخشش تمام مهریه از سوی زوجه وجود ندارد. طلاق توافقی بر مبنای توافق زوجین درباره شرایط جدایی انجام می‌شود و زوجین می‌توانند درباره تمام یا بخشی از مهریه توافق کنند.

البته در برخی انواع طلاق، مانند طلاق خلع و مبارات، بذل مال از سوی زوجه می‌تواند بخشی از ساختار حقوقی طلاق باشد. بنابراین نباید مقررات مربوط به طلاق خلع و مبارات را با طلاق توافقی یکسان دانست.

آیا با اجرای طلاق توافقی، مهریه به زوجه تعلق می‌گیرد؟

اصل تعلق مهریه به زوجه با وقوع عقد نکاح ایجاد می‌شود و طلاق به خودی خود موجب از بین رفتن مهریه نمی‌شود. میزان مهریه قابل مطالبه پس از طلاق، به شرایط پرونده، از جمله وقوع یا عدم وقوع نزدیکی و توافقی که زوجین درباره مهریه انجام داده‌اند، بستگی دارد.

اگر زوجه بخشی از مهریه را بخشیده یا در قبال طلاق بذل کرده باشد، میزان قابل مطالبه نیز مطابق همان توافق و آثار حقوقی آن تعیین خواهد شد.

اگر زوج پس از توافق درباره مهریه از پرداخت آن خودداری کند چه می‌شود؟

اگر در توافقات طلاق مقرر شده باشد که زوج مبلغ مشخصی از مهریه را پرداخت کند و با وجود فرا رسیدن موعد پرداخت از انجام تعهد خودداری کند، زوجه می‌تواند حسب مورد از روش‌های قانونی برای مطالبه و اجرای حق خود استفاده کند.

بسته به شرایط پرونده، امکان پیگیری از طریق اجرای ثبت یا مراجع قضایی وجود دارد و در صورت وجود شرایط قانونی، توقیف اموال زوج نیز قابل درخواست خواهد بود.

در چه شرایطی با اجرای طلاق توافقی، به زوجه مهریه تعلق می گیرد؟

توافق زوجین است که راجع به مهریه تعیین تکلیف می کند. به بیان ساده تر، اگر زوج و زوجه تصمیم دارند که به موجب طلاق توافقی از یکدیگر جدا شوند بایستی تکلیف اموری از جمله مهریه را مشخص کنند. مهریه یکی از مواردی است که باید راجع به آن تعیین تکلیف شود اگر زوجه و زوجه هر دو توافق کنند که به زوجه مهریه تعلق بگیرد او می تواند مستحق دریافت مهریه باشد.

اما اگر تراضی طرفین، به آن باشد که به زوجه مهریه تعلق نگیرد او نمی تواند اجرای مهریه را خواستار شود. ملاحظه می شود که موضوع طلاق توافقی و مهریه اهمیت زیادی دارد که زوجین بایستی نسبت بدان حساسیت داشته باشند تا حقی از زوجه تضییع نگردد.

موارد قابل توجه و مهم مهریه در طلاق توافقی

• توفق زوجین : طرفین باید تکلیف مهریه را مشخص نمایند
• ثبت توافق : زوجین نسبت به آن آنچه توافق کرده اند بصورت کتبی ثبت و آن را امضاء کنند و تقدیم دادگاه نمایند
• پرداخت مهریه : اگر زوجین توافق کردند که تمام مهریه پرداخت یا بخشیده شود باید در دادگاه ثبت کنند تا قابلیت اجرا داشته باشد

برابر قانون مهریه یکی از حقوق زوجه می باشد و در صورت مطالبه ، مرد مکلف به پرداخت آن می باشد

بیشتر بخوانید: بهترین وکیل مهریه در تهران با سابقه بالا

آیا زوجه باید از حق مهریه خود بگذرد تا بتواند خواستار اجرای طلاق توافقی باشد؟

این موضوع در رابطه با طلاق خلع و مبارات قابل اجراست یعنی اگر زوجه بخواهد من باب تنفر و کراهت از زوج خواستار اجرای طلاق باشد بایستی از حق مالی خود چون مهریه بگذرد یا نیمی از آن را به زوج هبه کند تا بتواند طلاق خود را جاری سازد. اما در رابطه با طلاق توافقی چنین الزامی وجود ندارد و زوجه می تواند تماما کلیه مهریه خود را از زوج مطالبه کند بدون آنکه الزامی به بخشش مهریه باشد.

اما اگر قرار است طلاق نسبت به صغیر غیر ممیزه، زن یائسه صورت بگیرد چون رجوعی وجود ندارد زوجه برای اجرای طلاق توافقی، بایستی نیمی از مهریه خود را به زوج ببخشد تا بتواند الزام او را به اجرای طلاق توافقی خواستار شود.

طلاق توافقی چه مزیتی دارد

معمولاً در طلاق چالش های کمتری پیش می آید و همین امر موجب کاهش هزینه و زمان طلاق میشود ، آنچه که زوجین می بایست به توافق برسند مانند : مهریه ، نفقه ، حضانت فرزندان ، تقسیم اموال بعد از ازدواج و هر آنچه که مربوط به حق و حقوق زن می باشد

نتیجه گیری

طلاق توافقی زمانی با کمترین اختلاف همراه خواهد بود که زوجین پیش از انجام مراحل قانونی، درباره حقوق و تکالیف مالی و غیرمالی خود به توافقی روشن و قابل استناد برسند. مهریه یکی از مهم‌ترین موضوعاتی است که باید در این توافق تعیین تکلیف شود.

در طلاق توافقی در دوران عقد نیز اصل تعلق مهریه با عقد نکاح ایجاد می‌شود؛ اما در صورت وقوع طلاق پیش از نزدیکی، مقررات مربوط به نصف مهریه مطرح می‌شود. در صورت وقوع نزدیکی، اصل بر استحقاق زوجه نسبت به تمام مهریه است، مگر اینکه زوجه بخشی از آن را به صورت معتبر بذل، ابراء یا به نحو دیگری از حق خود صرف‌نظر کرده باشد.

به همین دلیل، پیش از امضای توافق‌نامه طلاق توافقی، لازم است وضعیت مهریه، نحوه پرداخت یا بذل آن و آثار حقوقی توافق به صورت دقیق بررسی شود.

ما در این مقاله به بررسی موضوع حقوقی، طلاق توافقی و مهریه پرداختیم و بیان داشتیم که چه طلاق در دوران عقد صورت بگیرد یا بعد از عقد، زوجه را مستحق دریافت حقوق مالی می کند که زوج ملزم به پرداخت آن است. اگر زوج بخواهد ممانعت کند و علی رغم داشتن توانایی مالی، مهریه زوجه را نپردازد او می تواند با مطرح کردن شکایت به طرفیت زوج، الزامش را به پرداخت مهریه خواستار شود و تقاضای توقیف اموال و ممنوع الخروج کردن زوج از باب مهریه را از اجرای ثبت تقاضا کند.

پیشنهادات

ما در گروه وکلای خانواده، در تلاشیم که به همکاری وکلا و مشاورین حقوقی متخصص و زبده، بهترین خدمات را به عزیزانی که درگیر مشکلات حقوقی در حوزه خانواده هستند ارائه دهیم. شما می توانید جهت برخورداری از خدمات تیم حقوقی ما و وکیل طلاق، از طریق راه های ارتباطی که در سایت به آن اشاره شده در تماس باشید.

سوالات متداول

آیا در دوران عقد به زن مهریه تعلق می‌گیرد؟

بله. با جاری شدن عقد نکاح، مهریه به عنوان حق مالی زوجه ایجاد می‌شود. با این حال، اگر طلاق پیش از نزدیکی واقع شود، مطابق ماده ۱۰۹۲ قانون مدنی، زوجه اصولاً مستحق نصف مهریه خواهد بود.

آیا برای طلاق توافقی حتماً باید مهریه بخشیده شود؟

خیر. بخشیدن تمام مهریه شرط عمومی طلاق توافقی نیست و زوجین می‌توانند درباره پرداخت تمام یا بخشی از مهریه توافق کنند.

اگر زن در دوران عقد طلاق بگیرد، نصف مهریه به او تعلق می‌گیرد؟

اگر طلاق پیش از نزدیکی واقع شود، مطابق ماده ۱۰۹۲ قانون مدنی، اصل بر استحقاق زوجه نسبت به نصف مهریه است. بنابراین صرف «دوران عقد بودن» ملاک نیست و وقوع یا عدم وقوع نزدیکی اهمیت دارد.

نویسنده:https://vakil-khanevade.com/