انواع طلاق چیست؟ بررسی آن به زبان ساده +ویدئو

در این مقاله از گروه وکلای خانواده که یک گروه حرفه ای با تمرکز ویژه بر کلیه امور و دعاوی خانواده است، به بررسی انواع طلاق و فرایند لازم برای انجام هر یک از آن ها می پردازیم. با مطالعه این مقاله می توانید به مهمترین سوالات خود درباره انواع طلاق پاسخ دهید. در صورتی که نیاز به کسب مشاوره حقوقی تخصصی یا اعطای وکالت به وکیل مجرب در این زمینه داشته باشید، گروه وکلای خانواده با افتخار آماده خدمت رسانی به شما خواهند بود.

انواع طلاق بر اساس رضایت یا عدم رضایت طرفین

طلاق در یک تقسیم بندی کلی بر اساس اینکه آیا هم زن و هم مرد در آن با یکدیگر به توافق رسیده اند یا آنکه فقط یکی از زن یا مرد خواستار طلاق است، به دو نوع طلاق توافقی و طلاق غیر توافقی یا یک طرفه تقسیم می شود که هر کدام فرایند خاص خود را دارد.

در طلاق توافقی، طرفین ازدواج یعنی هم زن و هم زن نسبت به اصل طلاق و یا امور فرعی دیگری مربوط به طلاق مانند پرداخت مهریه، حضانت فرزندان و… توافق دارد و دادگاه در صورتی که این توافق را احراز کند حکم به همان توافق طرفین خواهد دارد. بنابراین بدیهی است که طلاق توافقی فرایند بسیار سریع تری خواهد داشت.

وکلای خانواده زمانی که به اطمینان می رسند رابطه زناشویی میان طرفین نمی تواند به هیچ نحوی ادامه پیدا کند، به شخصی که خواهان طلاق است به خصوص زنانی که خواهان طلاق هستند پیشنهاد می دهند تا با طرف مقابل درمورد طلاق و دیگر مسائل مرتبط با آن به توافق برسند و به صورت توافقی دعوای طلاق را طرح کنند تا هزینه و زمان کمتری را در این فرایند صرف کنند.

وکیل متخصص در حقوق خانواده با دعوت از طرفین و ارائه مشاوره حقوقی شفاف در خصوص قوانین خانواده و حقوق هر یک از طرفین بر اساس این قوانین تلاش می کند تا طرفین را درباره طلاق و شرایط آن به نقطه مشترک و مورد توافقی برساند. پس از ایجاد توافق و رضایت میان طرفین، وکیل خانواده درمورد اموری که موضوع توافق طرفین قرار گرفته است یک صورتجلسه توافق تنظیم می کند که در رای قضایی دادگاه اهمیت بسیار زیادی دارد. این صورتجلسه به امضای طرفین و وکیل خانواده می رسد و به عنوان یکی از اسناد و مدارکی که باید به دادخواست طلاق ضمیمه شود مورد استفاده قرار می گیرد.

بعد از تنطیم این صورتجلسه و امضای آن که حتما لازم است با حضور یک وکیل دادگستری مجرب در حقوق خانواده و پس از کسب مشاوره حقوقی از او باشد، وکیل خانواده برای شما دادخواست طلاق توافقی به استناد همین صورتجلسه تنظیم می کند.

البته پیش از تنظیم این دادخواست، لازم است در جلسات مشاوره خانواده که از سوی بهزیستی برگزار می شود شرکت کنید و در صورتی که در این جلسات هم از اجرای طلاق منصرف نشدید گواهی مخصوصی که در این رابطه صادر می شود یعنی گواهی عدم انصراف از طلاق را دریافت کنید. این گواهی هم یکی دیگر از مدارک مهمی است که باید به دادخواست طلاق توافقی ضمیمه کنید تا دادگاه با تایید توافقی بودن طلاق و عدم امکان سازش، گواهی عدم امکان سازش را برای اجرای طلاق و ثبت آن صادر کند. مقاله زیر به آشنایی دقیق تر شما با این نوع طلاق کمک خواهد کرد:

ثبت طلاق توافقی به صورت کامل و بررسی شرایط آن

زمانی که بنا به هر دلیلی توافقی میان طرفین حاصل نمی شود، طلاق به صورت غیر توافقی یا یک طرفه انجام می شود که طبیعتا یا از طرف مرد است یا با تقاضای زن. هر یک از این موارد در حقوق ایران شرایط خاصی دارد که در ادامه بیشتر درمورد هر یک از آن ها توضیح می دهیم.

بیشتر بخوانید: دادخواست تعدیل اقساط مهریه به چه صورت می باشد؟

طلاق یک طرفه مرد

طلاق یک طرفه مرد مانند طلاق توافقی فرایند نسبتا آسان و سریعی دارد. این امر به دلیل این است که بر اساس قوانین ایران درباره امور خانواده که از فقه اسلامی برداشته شده است، حق طلاق فقط با مرد است. منظور از حق طلاق این است که مرد می تواند هر زمان که خواست پس از طی مراحل قانونی زن را طلاق بدهد و برای آنکه بتواند از دادگاه مجوز طلاق بگیرد لزومی ندارد دلیل خود را برای طلاق اثبات کند. در حالی که زن به دلیل اینکه دارای حق طلاق نیست باید حتما دلیل موجه و قانع کننده ای برای طلاق از مرد داشته باشد و صرف اینکه بخواهد از مرد جدا شود برای صدور حکم طلاق از طرف دادگاه کافی نیست.

فرایند درخواست طلاق برای مرد به این صورت است که مرد باید به دادگاه خانواده با کمک وکیل متخصص خانواده دادخواست طلاق بدهد. این دادخواست اگر دارای هیج مشکل حقوقی نباشد به سرعت به ثبت می رسد و به یکی از شعبات دادگاه خانواده ارجاع داده می شود. دادگاه خانواده پس از بررسی دادخواست و طی شدن مراحل تشریفاتی دیگر در دعوای طلاق مانند ارجاع پرونده به داوری، به توجه به حق طلاق مرد گواهی ای تحت عنوان گواهی عدم امکان سازش صادر می کند که مرد می تواند بر اساس آن به دفتر ثبت ازدواج و طلاق مراجعه کرده و پس از پرداخت کامل حقوق مالی زن مانند مهریه، نفقه ایام عده و… با ارائه مدارک مربوط به گذشت زن از حقوق مالی خود، صیغه طلاق را اجرا و آن را در دفتر مخصوص به صورت رسمی تبت کند.

نکته بسیار مهم در خصوص طلاق یک طرفه از طرف مرد این است که مرد تنها زمانی می تواند طلاق را به صورت قانونی و رسمی ثبت کند که کلیه حقوق مالی زن به او پرداخت کند یا اگر زن از حقوق مالی خود گذشته است، مدارک ثابت کننده این امر را ارائه دهد. اگر مرد این حقوق زن را پرداخت نکند نمی تواند طلاق را به ثبت برساند که خود یک جرم مجزا محسوب می شود و می تواند برای مرد تبعات کیفری داشته باشد.

بنابراین بر خلاف تصور عده ای از مردم، زمانی که مرد می خواهد زن را طلاق دهد نمی تواند بدون پرداخت حقوق مالی زن این کار را انجام دهد و در واقع طلاق یک طرفه مرد، زن را از دریافت حقوق مالی خود منع نمی کند. برای انجام این مراحل می توانید از وکلای مجربی که در گروه وکلای خانواده فعالیت می کنند استفاده کنید.

طلاق یک طرفه زن

در قسمت قبل به اختصار اشاره شد که در نظام حقوقی ایران فقط مرد دارای حق طلاق است و اگر زن بخواهد به صورت یک طرفه و غیر توافقی از مرد طلاق بگیرد، باید علت تقاضای طلاق خود را به یکی از موارد قانونی طلاق زن که در قانون مدنی شرح داده شده است مستند کند و در واقع دادگاه را قانع کند که طلاق او دارای توجیه قانونی است. این موارد در قانون مدنی شامل امور مختلفی هستند که زن در هر مورد باید وقوع هر کدام از آن ها را برای دادگاه اثبات کند.

یکی از رایج ترین مواردی که می تواند منجر به طلاق یک طرفه زن شود، عسر و حرج مانع از دوام زندگی زناشویی لست. منظور از عسر و حرج سختی غیر قابل تحملی است که زن بر اثر وجود شرایط خاصی در زندگی زناشویی متحمل می شود و نمی تواند با وجود آن شرایط به زندگی زناشویی ادامه دهد. مصادیق مختلفی که می توانند این شرایط را برای زن ایجاد کنند در ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی ذکر شده است.

برای مثال اگر مرد اقدام به ضرب و شتم مستمر زن کند و این موضوع به اثبات برسد، زن می تواند به استناد همین موضوع از دادگاه حکم طلاق بگیرد. اما مواردی که زن می تواند به استناد عسر و حرج از مرد طلاق بگیرد محدود نیستند و در واقع در هر شرایط دیگری که زن بتواند این شرایط دشوار را اثبات کند می تواند طلاق بگیرد. مانند زمانی که مرد با وجود حکم دادگاه نفقه زن را پرداخت نمی کند و زن نمی تواند به زندگی زناشویی ادامه دهد.

در طلاق یک طرفه زن هم زن می تواند کلیه حقوق مالی خود را مطالبه کند و اینکه خودش خواهان طلاق است تاثیری در حقوق مالی زن ندارد. اما در عمل به دلیل دشوار بودن فرایند طلاق یک طرفه زن که گاهی ممکن سال ها طول بکشد، برخی زنان از حقوق مالی خود می گذرند تا بتوانند مرد را به انجام طلاق و اجرای طلاق توافقی راضی کنند. در این موارد لازم است حتما با یک وکیل مجرب خانواده مشورت کنید تا بتوانید در شرایط پیچیده طلاق یک طرفه حداکثر حقوق خود را حفظ کرده و تا حد امکان به نتیجه مورد نظر خود برسید.

طلاق زن به وکالت از شوهر (حق طلاق برای زن)

در میان انواع طلاق، یکی از انواعی که این روزها رواج زیادی دارد طلاق زن به وکالت از شوهر است که در میان عموم مردم به آن حق طلاق زن گفته می شود. طلاق بر اساس وکالت زن در طلاق یا همان حق طلاق یکی از انواع طلاق است که برای کاهش محدودیت های زن در هنگام طلاق از سوی وکلای خانواده پیشنهاد می شود. در این صورت شما می توانید در همان زمان ازدواج یا پس از آن با شوهر خود توافق کنید که این حق را به شما بدهد. بر اساس این حق، زن می تواند مانند مرد هر زمان که خواست دادخواست طلاق بدهد و از مرد جدا شود.

بیشتر بخوانید: نمونه دادخواست طلاق توافقی در دادگاه خانواده

البته نحوه درج این شرط به عنوان یکی از شروط ضمن عقد ازدواج اهمیت بسیار زیادی در اعتبار آن دارد که حتما لازم است پیش از نوشتن آن با یک وکیل متخصص خانواده مشورت کنید.

طلاق رجعی و طلاق بائن

انواع طلاق از نظر اینکه مرد بتواند پس از اجرای صیغه طلاق دوباره به رابطه زناشویی برگردد یا خیر، به دو نوع رجعی و بائن تقسیم می شود.

منظور از طلاق رجعی به عنوان یکی از انواع طلاق، طلاقی است که تا چند ماه پس از اجرا شدن یعنی در مدت عده زن که مدتی است که قانون تعیین کرده و زن طی آن نمی تواند ازدواج مجدد کند، مرد می تواند با منصرف شدن از طلاق رجوع کرده و دوباره به رابطه زناشویی با زن ادامه دهد. اما در طلاق بائن مرد نمی تواند پس از اجرای صیغه طلاق دوباره به زن رجوع کند و برای آنکه بخواهد مجددا با او زندگی مشترک داشته باشد باید دوباره اقدام به ازدواج و انعقاد عقد نکاح نماید.

برای مثال طلاقی که بدون نزدیکی زن و مرد باشد، طلاق زنی که یائسه است یا طلاق در مرتبه سوم طلاق بائن هستند و مرد نمی تواند پس اجرای صیغه طلاق به زن رجوع کند. طلاق از طرف زن بر اساس موارد قانونی و طلاق توافقی هم که معمولا در قالب طلاق خلع یا مبارات صورت می گیرد از نوع بائن هستند. اما در بقیه موارد اصل بر این است که طلاق از نوع رجعی است و در این نوع طلاق زن تا پایان مدت عده، همچنان زوجه مرد محسوب می شود و مرد مکلف است نفقه این مدت را که به آن نفقه ایام عده گفته می شود به زن بپردازد.

طلاق غیابی

یکی از انواع طلاق که احتمالا زیاد درمورد آن شنیده اید، طلاق غیابی است. طلاق غیابی به مواردی از درخواست طلاق از طرف زن گفته می شود که مرد در هیچ یک از جلسات رسیدگی به آن حاضر نشده و هیچ گونه لایحه ای هم در دفاع از خود ارائه نمی دهد. در این موارد اگر دادگاه ادله زن را برای طلاق موجه تشخیص دهد، حکم غیابی به طلاق زن می دهد که اگر توسط مرد مورد واخواهی یعنی نوعی اعتراض مخصوص برای احکام غیابی قرار نگیرد می تواند اجرا شود.

در خصوص طلاق غیابی زن از مرد باید بگوییم این طلاق در دو حالت انجام می شود. حالت اول آن است که مرد به طور کلی غائب بوده و اساساً غیبت مرد دلیلی برای جدایی زن از مرد است که دادگاه خانواده بر اساس همین غیبت حکم به طلاق می دهد. بر اساس قانون مدنی ایران، اگر مرد شش ماه متوالی و یا نه ماه متناوب زندگی مشترک با زن را ترک کند زن می تواند به استناد این امر که یکی از مصادیق عسر و حرج برای زن است، از مرد طلاق بگیرد.

همچنین در صورتی که مرد غایب مفقود الاثر شود به نحوی که دادگاه نیز رسما او را غایب تشخیص دهد زن می تواند از دادگاه خانواده درخواست جدایی از او را طرح کند. بر اساس ماده ۱۰۲۹ قانون مدنی در صورتی که مردی ۴ سال تمام غائب باشد زن می تواند از او طلاق بگیرد. البته برای چنین طلاقی لازم است تشریفات قانونی درمورد افراد مفقود الاثر که نشر آگهی در روزنامه کثیر الانتشار است رعایت شود.

نوع دیگری از طلاق غیابی هم که در واقع معنای عام آن است مربوط به زمانی است که مرد الزاماً غائب مفقود الاثر نیست اما در مراحل دادرسی حاضر نشده یا لایحه نمی فرستد و در نتیجه حکم دادگاه علیه او به صورت غیابی صادر می شود.

بیشتر بخوانید: طلاق توافقی ایرانیان مقیم خارج از کشور آنلاین + [ویدئو آموزشی]

برای آشنایی با نحوه اجرای احکام غیابی لازم است حتما از تجربه یک وکیل مجرب خانواده استفاده کنید که گروه وکلای خانواده در اختیار شما می گذارند.

طلاق دادن زن ناشزه

یکی از انواع طلاق که در واقع طلاق یک طرفه مرد به شمار می آید اما به دلیل شرایط و آثار خاصی که دارد لازم است درمورد آن توضیح دهیم، طلاق دادن زن ناشزه است. در ابتدا لازم است مفهوم نشوز را که دارای برخی آثار حقوقی برای زن و مرد است از لحاظ حقوقی توضیح دهیم.

نشوز زمانی رخ می دهد که زن از وظایف زناشویی خود یعنی تمکین از مرد خودداری کند. منظور از تمکین این است که زن باید در منزلی که مرد برای زندگی مشترک تدارک دیده است سکونت داشته باشد مگر آنکه دلیل موجهی برای عدم سکونت در این منزل داشته باشد که در این موارد وکیل متخصص خانواده کمک می کند تا زن بتواند به صورت قانونی منزل مشترک را ترک کند.

علاوه بر سکونت در منزل زناشویی مشترک که به آن تمکین عام گفته می شود، تمکین خاص یعنی رابطه جنسی با مزد نیز یکی از وظایف زناشویی زن است که در صورت انجام ندادن آن بدون دلیلی موجه مرد می تواند به صورت قانونی علیه زن اقدام کند.

در صورتی که زن از مرد تمکین نکند، به عنوان ناشزه شناخته می شود و اگر این نشوز توسط مرد اثبات شود مستحق دریافت نفقه از سوی مرد نخواهد بود، زیرا پرداخت نفقه از وظایف زناشویی مرد است که در قبال تمکین زن صورت می گیرد و اگر زن از مرد تمکین نکند مرد هم تکلیفی به پرداخت نفقه به زن ندارد.

بنابراین سوالی که در موارد طلاق زن ناشزه به عنوان یکی از انواع طلاق وجود دارد این است که اگر مرد اقدام به طلاق زن ناشزه نماید، باید نفقه، مهریه و سایر حق و حقوق مالی زن را پرداخت کند یا می تواند بدون پرداخت این حق و حقوق زن را طلاق دهد؟

همانطور که گفتیم نفقه زن وابسته به تمکین او از مرد است اما درمورد سایر حقوق مالی زن اینطور نیست. در واقع مرد می تواند با اثبات ناشزه بودن زن بدون پرداخت نفقه زن را طلاق دهد اما مهریه زن حتی اگر ناشزه باشد باید توسط مرد پرداخت شود تا مرد بتواند طلاق یک طرفه را در دفاتر ثبت ازدواج و طلاق ثبت کند.

طلاق خلع و مبارات به چه معنا است؟

یکی از انواع طلاق که بسیاری از مردم با مفهوم حقوقی آن آشنایی ندارند طلاق خلع و مبارات است. طلاق خلع و مبارات در واقع دو نوع طلاق توافقی بر اساس فقه اسلامی است که در آن زن یا هر دوی طرفین به دلیل کراهت و نفرت از یکدیگر و بر اساس شرایط خاص این نوع طلاق جدا می شوند.

در طلاق خلع فقط زن از مرد نفرت دارد و با پرداخت مالی به مرد که به آن فدیه گفته می شود از مرد جدا می شود. اما در طلاق مبارات هر دوی طرفین از یکدیگر کراهت دارد، در این صورت مبلغ فدیه که زن به مرد می دهد تا از او جدا شود نمی تواند از مبلغ مهریه بیشتر باشد در صورتی که در طلاق خلع، مبلغ فدیه می تواند کمتر یا بیشتر از مهریه باشد.

طلاق از نوع خلع و مبارات از لحاظ امکان رجوع مرد از طلاق که در بالا توضیح داده شد، طلاق رجعی محسوب نشده و مرد نمی تواند پس از وقوع طلاق از آن رجوع کند.

مشاوره حقوقی درباره انواع طلاق در گروه وکلای خانواده

در این مقاله تلاش کردیم مهمترین و رایج ترین انواع طلاق و نکات حقوقی آن ها را برای شما عزیزان توضیح دهیم. با این حال، قوانین خانواده در ایران به دلیل پیچیدگی های خاصی که دارند، نیاز به کسب مشاوره حقوقی داشته و لازم است حتما پیش از هر گونه اقدام حقوقی درمورد انواع طلاق با وکیل و مشاور حقوقی متخصص مشورت کنید تا از ایجاد هزینه اضافی برای خود صرف نظر کنید.

وکلا و مشاوران فعال در گروه وکلای خانواده با توجه به صرف سال ها زمان در حیطه حقوق خانواده با تمامی قوانین و رویه های قضایی موجود در خصوص این دعاوی آشنایی کامل دارند و به کمک این تسلط ویژه می توانند مفیدترین راه حل ممکن را در کوتاه ترین زمان به شما ارائه دهند.

برای آشنایی با نحوه استفاده از دانش و مهارت متخصصان ما کافی با شماره تماس های درج شده در سایت تماس بگیرید.